Không chỉ dừng lại ở không gian trưng bày hay tuyên truyền, mô hình này đang từng bước trở thành điểm tựa quan trọng trong công tác chuyển đổi số ở cơ sở, góp phần nâng cao dân trí số, cải cách hành chính và lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng dân cư.
Từ nhu cầu thực tiễn đến ý tưởng sáng tạo
Thực tế tại Phường Minh Phụng cho thấy, nhu cầu tra cứu thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận thông tin chính thống và học tập kỹ năng số của người dân ngày càng tăng. Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ người cao tuổi, người lao động tự do, hộ khó khăn vẫn gặp nhiều rào cản khi tiếp cận công nghệ.
Lãnh đạo Phường Minh Phụng và các tình nguyện viên dự lễ ra mắt Tổ công nghệ số cộng đồng.Cùng với đó, 36 Tổ công nghệ số cộng đồng của phường dù đã được thành lập nhưng còn thiếu không gian ổn định để tập huấn, hỗ trợ người dân và triển khai nhiệm vụ thường xuyên. Từ hạn chế, khó khăn này, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phường Minh Phụng đã tổ chức khảo sát, lắng nghe ý kiến nhân dân, đoàn thể, khu phố để tìm lời giải phù hợp.
Người lớn tuổi như chúng tôi thường rất ngại thao tác trên các thiết bị số nhưng khi đến đây, được các cán bộ hướng dẫn, chỉ dẫn tận tình thì các nhu cầu thủ tục hành chính đã nhanh chóng được giải quyết. Đây là vấn đề rất cần nhân rộng để công tác chuyển đổi số tiếp cận hiệu quả đến nhiều đối tượng người dân hơn nữa.
Ông Trần Văn Hai, 70 tuổi, ngụ Phường Minh Phụng
Sau khi được Ban Thường vụ Đảng ủy phường thống nhất chủ trương, ý tưởng xây dựng “Trạm thông tin số và học tập trực tuyến cộng đồng” ra đời. Có thể nói, đây là mô hình được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế, đặt người dân vào vị trí trung tâm phục vụ.
Trạm thông tin số được bố trí tại sảnh trong trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường, với diện tích hơn 33 m² nhưng được thiết kế theo hướng mở, khoa học, tận dụng tối đa không gian sử dụng. Tại đây, nhiều tiện ích được tích hợp trong một không gian duy nhất.
Trạm thông tin số và học tập trực tuyến Phường Minh Phụng ra đời đã giúp công tác chuyển đổi số của phường đạt nhiều kết quả tích cực.Người dân có thể dễ dàng tiếp cận hệ thống infographic trực quan hướng dẫn sử dụng các nền tảng số quan trọng như Cổng Dịch vụ công Quốc gia, VNeID, VNeTraffic, hệ thống SOS an ninh cơ sở; trải nghiệm máy tính bảng, thiết bị truy cập internet; được hỗ trợ trực tiếp để thực hiện hồ sơ dịch vụ công trực tuyến; hoặc tra cứu tài liệu tại bảng tin điện tử, tủ tài liệu chuyển đổi số.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ không gian này được mở miễn phí cho người dân, ưu tiên người cao tuổi, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, người lao động có nhu cầu nâng cao kỹ năng. Chỉ cần mang theo điện thoại thông minh, người dân có thể đến trạm để được hướng dẫn, thực hành và giải quyết công việc mà không phải đi xa hay nhờ người khác làm thay.
So với các hình thức tuyên truyền truyền thống, “Trạm thông tin số và học tập trực tuyến cộng đồng” thể hiện nhiều điểm mới, sáng tạo.
Cán bộ, người dân thao tác trên các ứng dụng tại trạm thông tin số.Trước hết, đây là mô hình trạm thông tin số đầu tiên được đặt ngay tại trụ sở Mặt trận Tổ quốc phường. Thay vì chỉ “đọc-nghe”, người dân được trải nghiệm, thực hành để nhận hỗ trợ trực tiếp, giúp việc tiếp cận công nghệ trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn.
Bên cạnh đó, mô hình tích hợp đa chức năng trong một không gian nhỏ nhưng rõ ràng, khoa học: Vừa là điểm truy cập thông tin số, vừa là nơi hỗ trợ cải cách hành chính, vừa là không gian học tập, tập huấn chuyển đổi số. Hệ thống infographic và mã QR được thiết kế trực quan, giúp người dân thao tác theo từng bước, giảm đáng kể thời gian làm quen.
Đặc biệt, việc xây dựng lịch trực cố định của 36 Tổ công nghệ số cộng đồng vào các ngày trong tuần đã tạo nên tính liên tục, trách nhiệm và cam kết phục vụ. Đây là điểm khác biệt quan trọng, giúp mô hình không mang tính phong trào mà vận hành ổn định, bền vững.
Cách làm mới tạo nên sự khác biệt
Sau thời gian đưa vào hoạt động, mô hình đã nhanh chóng phát huy hiệu quả rõ nét. Trạm thông tin số đã tổ chức nhiều buổi hướng dẫn, tập huấn và thực hành cho cán bộ, đoàn viên, hội viên và người dân tại các khu phố.
Ông Đặng Hiếu, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phường Minh Phụng cho biết: Thời gian qua, hàng nghìn lượt người dân đã đến trạm để tra cứu thông tin, tìm hiểu chính sách, văn bản pháp luật và thủ tục hành chính. Trạm đã hỗ trợ thực hiện các hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, hướng dẫn tạo và sử dụng hàng chục tài khoản trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và Cổng Dịch vụ công Thành phố, hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt cho hàng trăm lượt người dân.